21 Mart Newruz, ışığın karanlığa, iyiliğin kötülüğe; yeninin eskiye üstün gelmesidir

Müslüm Yalçın

Nevruz, Orta Asya’dan Orta Doğu’ya, Balkanlar’a kadar uzanan, her yıl 21 Mart’ta geniş bir coğrafyada kutlanılan kökleri çok eski bir bayramdır.

Binlerce yıl öncesine dayanır. Orta Doğu’nun çok eski bir halkı olan ve geniş bir alana yayılmış olan Persler zamanında, 3000 yıl öncesinde de kutlanıldığı bilinmektedir.

Nevruz, Farsçada “yeni gün” anlamına gelmektedir. Nevruz’un ilk kutlamalarının kaynağını Zerdüştlükle ilişkilendirmek, Zerdüştlük inançlarına dayandırmak akla uygundur. Zerdüştlük inancında, inançlar doğa ile bütünlüklü bir durum arz eder. İnanılacak ne varsa doğanın, hayatın içindedir. Ateşe, ışığa, suya önem verilmiş, simgeleştirilmiştir. Ateş güçtür; arınmak, aydınlanmaktır. Doğa yaşamın, gücün, yeniliklerin kaynağıdır, kendisidir. Zerdüştlük inancına göre Nevruz, iyiliğin kötülüğe ve ışığın karanlığa üstün gelmesidir.

21 Mart, gece ile gündüzün eşitlendiği bir gündür. Nevruz, yeni bir başlangıçtır. Gün dönmüş, başka bir evreye evrilmiştir. Daha başka, capcanlı bir hayat başlamıştır artık.

Nevruz, doğanın, toprağın uyanışı; doğanın, hayatın koynunda baharın renkli, mutlu, doğurgan, üretken bir yeniliğin, canlanmanın başlangıcı demektir. Umutlarla dolu yarını demektir.

Kış terk etmiş, uzun süre devam eden durağanlık bitmiş, artık yeni bir dönem başlamıştır. Bu, doğanın bağrında koca bir devrim, yenilik anlamına gelmektedir. Güneş ısıtmaya başlamış; uzun süren soğuk, ölgün günler sona ermiş; o uzun süren soğuk, ölgün ayların, günlerin, çıplak soğuğun, yalnızlık görüntüsünün yerini insana heyecan veren bir canlanma almıştır. Toprak uyanmış, yeşermeye başlamış, ağaçların dalları yapraklar açmış, tomurcuklanmış, çiçeğe durmuştur.

Hayat kesintisiz sürer; doğa, tıpkı toplum gibi yenilenme ihtiyacı duyar; bu uyum, varoluş için, kesintisiz hayat için mutlak bir yasadır. Zamanla bazı şeyler eskir, yeni şeyler başlar; bu, hayatın vazgeçilmez bir döngüsüdür.

21 Mart Nevruz ya da Newroz Bayramı’nın her yıl 300 milyondan fazla insan tarafından kutlanıldığı ifade edilmektedir.

Bu inanca göre Nevruz, iyiliğin kötülüğe ve ışığın karanlığa üstün gelmesini temsil eder.

Bu gün, insanlar bayram havasına bürünürler; baharı ifade eden yeni kıyafetler giyerler ve ateşler yakılır, oyunlar oynanır, çeşitli kutlamalar yapılır. Masaların üstüne bahar çiçekleri konur.

21 Mart Nevruz (Newroz) bayramı, Kürt halkı açısından çok önemli bir gün ve bayram anlamına gelmektedir. Kürt halkının direnişini, özgürlüğünü, birliğini, ortak kültürel değerlerini, ortak sevincini temsil eder.

21 Mart Nevruz, Kürt halkı açısından yalnızca bir bahar bayramı değil, Kürt kimliğinin görünür kılındığı, Kürt kimliğine sahip çıkıldığı, kültürel değerlerin yaşatıldığı, özgürlük sloganlarının haykırıldığı bir gündür.

Efsaneye göre, halka zulmeden Hükümdar Dehak’a, Demirci Kawa’nın önderliğinde başkaldıran halk, Hükümdar Dehak’ı yener; Demirci Kawa, Dehak’ın başını kılıcıyla koparır ve halkını özgürlüğüne kavuşturur. Dağlarda ateşler yakılarak bu zafer tüm halka duyurulur. Ondan sonra, her yıl 21 Mart günü Newroz ateşleri yakılır, geleneksel kıyafetler giyilir, türküler, marşlar söylenir ve halaylar çekilir; bayram, beraberlik içinde, ortak duygularla, coşkuyla kutlanır. 21 Mart Newroz, özgürlüklere, direnişlere adanmış bir gündür.

Newroz Pîroz Be!
Yaşasın barışın, kardeşliğin ve özgürlüğün bayramı.