CHP’li Belediyelere Yönelik Operasyonlar
Bilindiği gibi, CHP’li yerel yöneticiler yolsuzluk iddialarıyla birbiri ardına tutuklanmaktadır. Bazı CHP’li belediye başkanlarının ise partilerinden ayrılarak AKP’ye katıldıkları bilinmektedir. Tutuklanan CHP’li belediye başkanı sayısı 17’dir. Ayrıca 19 CHP’li belediye başkanı ve bir belediye başkanvekili görevden uzaklaştırılmıştır. Gözaltı ve tutuklanma korkusuyla parti değiştirenlerin de olduğu ifade edilmektedir.
Bu tutuklamalarla, CHP’nin yolsuzluğa batmış olduğu ve AKP hükümetinin yolsuzluklara karşı mücadele ettiği yönünde bir izlenim oluşturulmak istendiği anlaşılmaktadır.
Yerel Yönetimlerde Yolsuzluk Gerçeği
CHP’li yerel yöneticilerin tamamen dürüst bir belediyecilik anlayışı sergilediklerini iddia etmek mümkün değildir. Örneğin, baskı veya korku nedeniyle parti değiştirenlerin ciddi yolsuzluklara bulaşmış olabileceği düşünülebilir. Bununla birlikte, diğerleri arasında iftiraya uğrayanlar veya abartılı suçlamalarla karşı karşıya kalanlar da bulunmaktadır.
Ancak Türkiye’de asıl büyük ölçekli yolsuzlukların iktidar partisi döneminde gerçekleştiği kesindir. İktidar gücünü elinde bulunduranlara karşı etkili yolsuzluk soruşturmalarının yürütülmemesi bu durumu pekiştirmektedir.
İBB Örneği ve Kapatılan Dosyalar
2019 yılında Ekrem İmamoğlu’nun İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı olmasıyla birlikte, önceki döneme ait bazı yolsuzluk iddiaları savcılıklara iletilmiştir. Ancak bu dosyaların, ilgili bürokratların ifadeleri dahi alınmadan “kovuşturmaya yer yok” kararıyla kapatıldığı ortaya çıkmıştır.
Bu dosyalar arasında:
- 2016 KİPTAŞ yolsuzluğu
- 2021 Başakşehir imar rantı iddiaları
- 2018’de inşa edilen bazı okul ve yurt
- binalarının uzun süreli ve bedelsiz tahsisi gibi örnekler yer almaktadır.
AKP Döneminde Ekonomik Politikalar ve Kaynak Aktarımı
“AK Parti” adını kullanan AKP iktidarı döneminde, kamu kaynaklarının kullanımında önemli değişimler yaşanmıştır. Bu süreçte, kamu kaynaklarının sistematik biçimde yeniden dağıtıldığı; yani geniş halk kesimlerinden alınarak belirli sermaye gruplarına aktarıldığı bir yapı oluşmuştur.
Bu durum, zamanla kurumsallaşmış bir “yağma düzeni” olarak kurumlaşmıştır.
Özelleştirme Politikaları
Bu dönemde özelleştirme politikaları hız kazanmış ve Cumhuriyet tarihinin en kapsamlı satışları gerçekleştirilmiştir. Telekomünikasyondan enerjiye, limanlardan sanayi tesislerine kadar birçok kamu varlığı düşük bedellerle özel sektöre devredilmiştir.
Cumhuriyet döneminde kurulan büyük fabrikalar, limanlar, enerji ve ulaşım altyapıları ile dağıtım şebekeleri yerli ve yabancı şirketlere aktarılmıştır. Bu süreç, verimlilik söylemiyle savunulsa da, pratikte kamu mülkiyetinin zayıflaması ve sermaye birikiminin hızlanması sonucunu doğurmuştur.
17–25 Aralık Süreci ve Sonrası
Bu düzenin en kritik kırılma noktalarından biri, 17–25 Aralık yolsuzluk ve rüşvet soruşturmalarıdır. Bu süreçte siyasetçiler, bürokratlar ve iş çevreleri arasındaki ilişkiler kamuoyuna yansımıştır.
Ancak bu gelişmeler bir hesaplaşmaya dönüşmemiş; aksine soruşturmaların kapatılması ve yargı yapısındaki değişikliklerle birlikte yolsuzluk iddiaları daha az denetlenir hale gelmiştir. Böylece yolsuzluk, istisnai bir durum olmaktan çıkarak sistemin olağan bir parçası haline gelmiştir.
Deprem Vergileri ve Kaynak Kullanımı
1999 depremi sonrasında toplanan vergilerin, zaman içinde farklı alanlara yönlendirildiği ortaya çıkmıştır. Bu kaynakların, güvenli yapılaşma yerine başka harcama kalemlerine aktarılması, sonraki afetlerde yaşanan yıkımların nedenlerinden biridir.
Denetimsizlik, imar afları ve plansız kentleşme, yalnızca teknik değil, aynı zamanda siyasi tercihlerin sonucudur.
Kentsel Dönüşüm ve Rant Politikaları
Kentsel dönüşüm projeleri, deprem riskine karşı önlem olarak sunulsa da uygulamada çoğu zaman rant üretme aracına dönüşmüştür. Kent merkezlerindeki değerli alanlar yeniden yapılandırılırken, düşük gelirli kesimler bu bölgelerden uzaklaştırılmıştır.
Barınma hakkı giderek zorlaşmış; projelerde öncelik çoğu zaman deprem güvenliği değil, ekonomik kazanç olmuştur.
Doğa ve Çevre Politikaları
Bu süreçte doğal kaynaklar da yoğun bir şekilde ekonomik faaliyetlere açılmıştır. Maden sahalarının genişletilmesi, orman ve su kaynaklarının özel şirketlere tahsisi ve çevresel denetimlerin zayıflatılması bu politikaların başlıca örnekleridir.
Bu uygulamalar, ekolojik dengelerin bozulmasına ve yerel yaşam alanlarının zarar görmesine yol açmıştır.
Kamu İhaleleri ve Büyük Projeler
Kamu ihaleleri ve büyük altyapı projeleri, bu ekonomik modelin temel araçlarından biri haline gelmiştir. Yap-işlet-devret modeliyle gerçekleştirilen projelerde, devlet belirli şirketlere uzun vadeli gelir garantileri sunmaktadır.
Bu durum, riskin topluma yüklenmesi ve kârın belirli kesimlerde toplanması sonucunu doğurmaktadır.
Genel Değerlendirme: Sistematik Bir Yapı
Tüm bu örnekler birlikte değerlendirildiğinde, ortada yalnızca tekil yolsuzluk vakaları değil, sistematik bir kaynak aktarım mekanizması olduğu görülmektedir.
Kamu kaynaklarının belirli gruplara yönlendirilmesi, emek gücünün değersizleştirilmesi ve doğanın sömürülmesi bu yapının temel özellikleridir.
CHP ve Alternatif Arayışı
CHP’ye yönelik yolsuzluk operasyonları, mevcut düzenin yalnızca siyasi rekabetle değiştirilemeyeceğini de göstermektedir. Parti değiştiren belediye başkanlarının varlığı, CHP’li yerel yönetimlerde de ciddi sorunlar bulunduğunu ortaya koymaktadır.
Bu nedenle, “halkçı belediyecilik” iddiasının yolsuzluklardan tamamen arınmış bir anlayışla desteklenmesi gerekmektedir.
Sonuç: Mücadele ve Değişim Gerekliliği
Yolsuzluklarla mücadele, yalnızca hukuki değil, aynı zamanda toplumsal bir güç dengesi meselesidir. Emekçi kesimlerin, sendikaların, gençlerin, kadınların ve toplumsal muhalefetin ortak mücadelesi olmadan kalıcı bir değişim mümkün değildir.
Kamu kaynaklarının toplum yararına kullanıldığı, emeğin sömürülmediği ve doğanın korunabildiği bir düzenin kurulması, yalnızca bir yönetim değişikliği değil, daha köklü bir sistem değişikliğini gerektirmektedir.
Bu değişim ise yerel yönetimlerden ve bireysel sorumluluklardan başlayarak inşa edilebilir.
Odak Dergisi
