ABD Başkanı Donald Trump, İran’la yürütüldüğünü öne sürdüğü temaslara ilişkin dikkat çeken açıklamalarda bulundu. İran ise bu iddiaları kesin bir dille reddetti. ABD basınında ise sürece Türkiye’nin de dahil olduğu arabuluculuk girişimlerinin eşlik ettiği öne sürüldü.
Trump, Fox News’e verdiği röportajda İran’la olası bir anlaşmanın çok yakın olduğunu savunarak, “Tahran yönetimi anlaşmaya oldukça istekli. Bu süreç beş gün içinde, hatta daha kısa sürede sonuçlanabilir” ifadelerini kullandı. Son dönemde gerçekleştirilen temasların “son derece verimli” geçtiğini dile getiren Trump, diplomatik ilerleme sağlandığını iddia etti.
İran’dan anında yalanlama
Ancak İran cephesinden gelen açıklamalar, Washington’un söylemleriyle çelişti. İran’ın yarı resmi Tesnim Haber Ajansı’na konuşan ve ismi açıklanmayan bir yetkili, ABD ile herhangi bir müzakere yürütüldüğü yönündeki iddiaların gerçeği yansıtmadığını belirtti.
Yetkili, savaşın başlangıcından bu yana çeşitli arabulucular üzerinden mesajlar iletildiğini doğrularken, İran’ın bu mesajlara “caydırıcılık sağlanana kadar savunma sürecek” yanıtını verdiğini aktardı. Açıklamada ayrıca, “Herhangi bir müzakere gerçekleşmedi, şu anda da söz konusu değil. Bu tür söylemler psikolojik savaşın bir parçası. Ne Hürmüz Boğazı eski durumuna döner ne de enerji piyasalarında istikrar sağlanır” denildi.
Trump’ın İran’ın enerji altyapısına yönelik planlanan saldırıyı beş gün ertelediği yönündeki açıklamaları da İran tarafından farklı yorumlandı. Aynı yetkili, İran’ın askeri caydırıcılığının artmasının Washington yönetimini geri adım atmaya zorladığını öne sürerek, Batı piyasalarındaki baskının da bu kararda etkili olduğunu savundu.
Türkiye dahil arabuluculuk iddiası
ABD merkezli Axios’a konuşan bir muhabir ise dikkat çekici bir iddiayı gündeme taşıdı. Habere göre, Türkiye, Mısır ve Pakistan’dan üst düzey yetkililer, Beyaz Saray temsilcisi Steve Witkoff ile İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi arasında ayrı ayrı görüşmeler gerçekleştirdi.
Söz konusu temasların gerilimi azaltmaya yönelik olduğu ve sürecin diplomatik kanallar üzerinden ilerlediği ifade edildi. Fox Business ise bu görüşmelerden birinin pazar akşamı yapıldığını duyurdu.
Gerilim neden tırmandı?
Süreç, Trump’ın İran’a Hürmüz Boğazı’nı açması için 48 saat süre tanımasıyla başlamıştı. ABD Başkanı, aksi halde İran’ın enerji tesislerini hedef alacaklarını açıklamıştı. Son olarak Washington yönetimi, planlanan saldırıların beş günlüğüne ertelendiğini duyurdu.
ABD tarafı bu kararı “olumlu geçen görüşmelerle” ilişkilendirirken, İran yönetimi ortada herhangi bir müzakere süreci bulunmadığını savunmaya devam ediyor.
