Güney Kore’de Hyundai Motor bünyesinde çalışan yaklaşık 40 bin sendikalı işçi, toplu sözleşme görüşmelerinde anlaşma sağlanamaması üzerine üretimi durdurdu. İşçilerin ücret ve emeklilik yaşına ilişkin taleplerinin yanı sıra yapay zekâ ve robot teknolojilerinin üretimde yaygınlaştırılmasına karşı istihdamın korunması da grevin temel gündemlerinden biri.
Cuma günü sekiz saat boyunca devam eden grev, Hyundai işçilerinin 2016’dan bu yana gerçekleştirdiği ilk tam günlük iş bırakma eylemi oldu. Grevle birlikte şirketin Ulsan, Asan ve Jeonju kentlerindeki fabrikalarında üretim durdu.
Aynı gün Hyundai Motor, Kia ve bu şirketlere üretim yapan tedarikçi firmaların çalışanları da Hyundai’nin Seul’de bulunan genel merkezi önünde toplandı. Metal sektöründe örgütlü diğer sendikaların da destek verdiği mitinge yaklaşık 3 bin işçinin katıldığı belirtildi.
İşçiler ücret artışının yanı sıra iş güvencesi istiyor
Sendikanın talepleri yalnızca ücret artışından ibaret değil. İşçiler mevcut 60 olan emeklilik yaşının yükseltilmesini ve aylık temel ücret üzerinden hesaplanan ikramiye oranının yüzde 750’den yüzde 800’e çıkarılmasını talep ediyor. Toplu sözleşme görüşmelerinin öne çıkan diğer başlığını ise yapay zekâ ve otomasyon karşısında çalışanların iş güvencesinin korunması oluşturuyor.
Yapay zekâ konusunun bu yılki toplu sözleşme sürecinin temel anlaşmazlıklarından biri hâline gelmesinde Hyundai’nin üretimde robot kullanımını genişletmeye yönelik hazırlıkları etkili oldu.
Hyundai Motor Group, bünyesinde bulunan Boston Dynamics tarafından geliştirilen insansı Atlas robotlarını fabrikalardaki üretim süreçlerine dâhil etmeyi planlıyor.
Şirketin planına göre Atlas robotlarının üretimde ilk kez kullanılması 2028 yılında ABD’nin Georgia eyaletindeki Hyundai Motor Group Metaplant America tesisinde başlayacak. Robotların başlangıçta parçaların sınıflandırılması gibi görevlerde kullanılması, 2030’dan itibaren ise parça montajı gibi üretimin farklı aşamalarında görev alması öngörülüyor. Hyundai daha sonraki süreçte robot teknolojisini diğer fabrikalarına da taşımayı hedefliyor.
Şirket yönetimi robotlaşma sürecini “insan merkezli otomasyon” olarak tanımlayarak ağır, tekrara dayalı ve tehlikeli işlerin robotlara devredileceğini ileri sürüyor. İşçiler ise robotların üretime girmesinin ihtiyaç duyulan işçi sayısını azaltabileceğine dikkat çekiyor.
Bu nedenle Hyundai sendikası, yapay zekâ ve robot teknolojilerinin fabrikalarda kullanılmaya başlanması durumunda mevcut istihdamın ve çalışma koşullarının korunacağına dair şirket yönetiminden açık güvence istiyor. Haziran ayında gerçekleştirilen grev oylamasında yaklaşık 40 bin sendika üyesinin yüzde 86’dan fazlası grev kararı lehine oy kullanmıştı.
Emeklilik yaşı ve ücret yapısı da anlaşmazlık konusu
Toplu sözleşme görüşmelerinin bir diğer önemli başlığını emeklilik yaşı oluşturuyor. Sendika, mevcut 60 yaş sınırının yukarı çekilmesini talep ediyor. Nüfusun hızla yaşlandığı Güney Kore’de emeklilik yaşının yükseltilmesi yalnızca Hyundai işçilerinin değil, ülke genelindeki çalışma yaşamının da önemli tartışma konuları arasında bulunuyor.
İşçiler ayrıca ücretlerinin önemli bir bölümünün değişken ödemelerden oluşmasına itiraz ediyor. Sendikanın açıkladığı verilere göre çalışanların gelirlerinin yalnızca yüzde 54,8’ini temel ücret gibi sabit ödemeler oluşturuyor. Bu ücret yapısının işçileri gelirlerini koruyabilmek için fazla mesaiye ve hafta sonları çalışmaya mecbur bıraktığı belirtiliyor.
Sendika temsilcilerine göre yapay zekâ ve otomasyonun istihdam üzerindeki olası etkileri yalnızca fabrikaların üretim bantlarında çalışan işçileri ilgilendirmiyor. Teknolojinin yaygınlaşmasıyla araştırma, geliştirme ve mühendislik alanlarında çalışan emekçilerin de benzer bir iş güvencesi sorunuyla karşı karşıya kalabileceği ifade ediliyor.
Kore Metal İşçileri Sendikası Başkan Yardımcısı ve Hyundai işçisi Kim Byung-chul da Reuters’a yaptığı açıklamada verilen mücadelenin yalnızca bugünkü çalışanları değil, gelecek kuşakların çalışma koşullarını da ilgilendirdiğini belirtti.
Grevler üretimi ciddi ölçüde etkiledi
Hyundai işçileri temmuz ayının sonundan bu yana farklı sürelerle üretimi durduran eylemler gerçekleştiriyordu. Bu grevler nedeniyle yaklaşık 55 bin 200 aracın üretiminin aksadığı ve şirketin 2,3 trilyon wonu, yaklaşık 1,7 milyar doları, aşan üretim kaybına uğradığı hesaplanıyor.
Cuma günü gerçekleştirilen grev ise önceki eylemlerden farklı olarak üretimin sekiz saat boyunca tamamen durduğu ilk iş bırakma eylemi oldu.
Sendika, şirket yönetiminin talepler konusunda yeni bir öneri sunmaması durumunda 25 Ağustos’ta yeniden bir araya gelecek. Yapılacak toplantıda grevlerin sürdürülüp sürdürülmeyeceğine ilişkin karar alınacak. (Sol Haber)
