Çin Halk Cumhuriyeti Siyasal Müsteşarı Yamin Guo ve Türkiye solunun çeşitli gruplarından temsilciler, 29 Ağustos Cumartesi günü Ankara Mülkiyeliler Birliği’nde tanışma ve tartışma toplantısı düzenlendi. Teori ve Politika Dergisi’nin organize ettiği toplantıya çok sayıda insan katıldı.
Toplantıda SMF, Sol Parti, Komün, Kürdistan Komünist Partisi, ODAK, EHP, Kaldıraç, Halkevleri, Teori ve Politika, TİP, Birleşik Metal İş Toplu Sözleşme Sorumlusu İrfan Kaygısız, SYKP ve Devrim Partisi‘nden temsilciler bulundu. Saat 11.00’da toplu yapılan kahvaltı ile başlayan toplantı, kahvaltının ardından Yamin Guo’nun sunumu ile devam etti.
ÇKP’nin bugününü ve Çin Halk Cumhuriyeti’nin gelişimini aktaran Guo, halk merkezli bir yaklaşım içerisinde olduklarını, sosyalist piyasa ekonomisi geliştirmeye çalıştıklarını, Çin’e özgü sosyalizm anlayışını savunduklarını, bir geçiş aşamasında bulunduklarını, 2035’e kadar ülkelerinde sosyalist modernleşmeyi inşa etmeyi hedeflediklerini aktararak yaşadıkları gelişmeleri ifade etti. Guo aynı zamanda sosyalist bir partinin halkın denetimine açık olması gerektiğini ifade ederek bu doğrultuda Merkezi Denetleme Komisyonu ve Ulusal Denetleme Komisyonu kurduklarını, merkezi partilerini halkın denetimine açmaya çalıştıklarını ifade etti.
Yoksullukla mücadele ettiklerini ve kent-köy arası farkı azaltmaya çalıştıklarını ifade eden Guo, yolsuzlukla mücadele konusunda da oldukça sert tedbirler aldıklarını belirtti. Guo, dış politikada asla hegemonya kurma ve genişleme isteklerinin olmadığını da ekledi.
Yamin Guo’nun sunumunun ardından sosyalist hareketler adına toplantıda bulunan gruplar Çin’e dair görüş ve eleştirilerini ileri sürerek sorularını yönelttiler. Çin’in ve onun içerisinde bulunduğu Şanghay İşbirliği Örgütü gibi kurumların emperyalist olduğunu, Çin’in uluslararası politikasının hegemonya kurmaya dönük olduğunu, işçi sınıfının koşullarının kötü olduğunu ifade eden gruplar da oldu; Çin’in adil ve eşit yaşam, insan refahı, yoksullukla mücadele, emperyalizme karşı mücadele konularında önemli etkilerinin bulunduğunu söyleyen de oldu.
ODAK adına yapılan konuşmada, Çin’in sosyalist iddiaya sahip bir ülke olduğu vurgulanarak, dünyada adaleti ve barışı önemseyen bir güç olduğu ifade edildi. Şanghay İşbirliği Örgütü ve BRICS gibi ekonomik toplulukların ABD emperyalizmini etkili şekilde dengelediği belirtildi. Çin’i emperyalist olarak görmediğimizi ancak çeşitli eleştirilerimizin olduğu da eklendi.
Latin Amerika ve Afrika ülkelerle, bağımlı ve sömürülen ülkelerle kurulan ilişkilerde karşılıklı ekonomik kazanç ilkesinin gözetildiği, bu ülkelerin bu ilişkilerden memnun olduğu ancak Çin’in dış ilişkilerden proletarya enternasyonalizminden ziyade ideal bir meta değişimi adaletini temel aldığı, bunun da eleştirilecek bir durum olduğu ifade edildi.
Çin’in kurduğu ilişkilerin zaman zaman klasik sermaye ilişkisine dönüştüğünün görüldüğü belirtilirken, Çinli uluslararası şirketlerin gittiği ülkelerde sendikal örgütlenmeden hoşlanmadıkları yönünde bilgilerin bizde kuşku yarattığı ifade edildi.
“Çin hakkındaki veriler, orada Marksizmi resmi ideoloji olarak kabul eden bir parti iktidarının varlığını gösteriyor. İşçi sınıfı bu ülkede, hem sermayenin aşırılıkları karşısında parti iktidarı tarafından kollanan hem de burjuvazi tarafından sömürülen bir sınıf konumundadır. Çin yönetimi, bu politika yoluyla bir yandan zenginliğini artırırken diğer yandan mutlak yoksulluğu yenmeyi başardığını iddia etmekte ve ülkedeki sosyal refahı artırma politikalarını sürdürmektedir” ifadelerinin kullanıldığı konuşmada, Çin’de dünyaya örnek oluşturacak sosyalist üretim ilişkilerine rastlanamamasının eksikliği vurgulandı.
Çin’in dünyada ekonomik ve teknolojik bakımdan en ileri iki ülkeden birisi olduğu vurgulanırken iç ve dış siyasette dünya genelinde kapitalizme karşı devrimci bir bilinç yaratılmaması da eleştirildi. Odak tarafından son olarak şunları belirtildi: “Türkiye devrimci hareketi; Sovyetler Birliği, Mao Çin’i ve Arnavutluk’la, en son olarak da Kürt ulusal hareketiyle kurulan bağımlılık ilişkilerinden dersler çıkararak Çin’e karşı devrimci-eleştirel bir tutum içinde olmalıdır. Çin’i karşı devrimci ilan eden toptancı yaklaşımlar gibi, onu kusursuzlaştırarak idealize eden artçı yaklaşımlar da yanlıştır. Bunları Çin’i önemsediğimiz için söylüyoruz.”
Kurum temsilcilerinin yaptığı konuşmaların ardından Müsteşar Yamin Guo kendisine sorulan sorulara yanıt verdi. Yapılan konuşmalarda temel iki eleştirinin “piyasa ekonomisi” eleştirisi ve “zengin-fakir arasındaki uçurum” eleştirisi olduğunu ifade eden Guo, bir ülkenin sosyalist olup olmadığı konusunda çeşitli kriterlerin olduğunu düşündüklerini ve ortak refahın geliştirilmesinin de bu kriterlerden birisi olduğunu ifade etti.
Zengin-fakir arası kutuplaşma ve uçurumun oluşmasına izin vermediklerini, bir kesim zenginleşirken Çin’de öteki kesimin fakirleşmediği, refahın ortak geliştiği ifade edildi. Çin’de kamu mülkiyetinin baskın olduğu, servetin sermaye sahiplerinin elinde aşırı yoğunlaşmasına izin vermedikleri, engellendiği eklendi.
Çin’de emeğe göre dağıtım olduğunu ifade eden Guo, komünizmin tek bir mülkiyet sistemi olmadığını düşündüklerini, belli aşamalarda farklı mülkiyet sistemlerinin olabileceğini, planlı ekonomi ile piyasa ekonomisinin belli koşullarda geçiş sürecinde beraber var olabileceği ifade edildi.
Çin’de parti kadrolarının ahlaki gelişimine dikkat ettiklerini ifade eden Guo, örneğin işlenen bir suçta parti üyesi aynı suçu işleyen bir halktan çok daha ağır yaptırımlara maruz kalmaktadır, dedi.
Küresel Güney ile temas kurduklarını ifade eden Yamin Guo, dünyadaki ezilen halklar ve özellikle de kendi görevi gereği Türkiye’deki sosyalist gruplarla temas kurmayı ve dayanışma geliştirmeyi önemsediklerini ekledi.
Yapılan son sunum ardından toplantı hep birlikte çekilen fotoğraf ile bitirildi ve serbest sohbet kısmına geçildi.
Türkiye soluyla yapılmış bu toplantıyı anlamlı bulduğumuzu ve Türkiye’nin anti-emperyalist solu ile bu temelde yan yana gelişi önemsediğimizi tekrardan ifade ediyoruz.
