Birleşmiş Milletler İklim Konferansı’nın (COP31) sürdüğü Antalya’da, 14 Kasım Küresel Eylem Günü’nde düzenlenen eyleme Türkiye’den ve dünyadan 10 binin üzerinde kişi katıldı. Yaklaşık 100 örgütün imzaladığı ortak açıklamada fosil yakıtlardan çıkış, işçiler için adil geçiş ve iklim politikalarında halkın karar hakkı talep edildi.
Antalya Emek ve Demokrasi Güçleri’nin çağrısıyla “COP31’e Karşı Yaşamı Savunuyoruz” sloganıyla bir araya gelen kalabalık, Cumartesi öğle saatlerinde Muratpaşa’daki Aydın Kanza Parkı’nda toplandı. Saat 14.00’te yürüyüşe geçen katılımcılar, Cumhuriyet Meydanı’nda düzenlenen mitingle eylemi sonlandırdı. Yerel kıyafetler giyen uluslararası kortejler, maketler, dövizler ve pankartlarla taleplerini dile getirdi. Yürüyüş nedeniyle kent merkezinde geçici trafik düzenlemesi uygulandı.
Eylem, COP31’e paralel olarak örgütlenen ve 15-18 Kasım tarihlerinde Kepez’deki Mimar Sinan Kongre Merkezi’nde sürecek olan Halkların İklim Zirvesi’nin (HİZ) de açılışı oldu. Daha önce Glasgow ve Belém’de toplanan alternatif zirve, bu yıl Antalya’da yerel ekoloji mücadelelerine söz vermeyi hedefliyor.
“İklim adaleti sermayenin lütfuyla değil, halkların mücadelesiyle kazanılacak”
Ortak açıklamayı Antalya Emek ve Demokrasi Güçleri adına okuyan Erol Malçok, zirvede devletlerin ve büyük şirketlerin belirleyici olduğunu, alınan kararların ise hukuken bağlayıcılıktan uzak kaldığını vurguladı. Açıklamada fosil yakıt lobilerinin zirvedeki ağırlığı, Türkiye’nin plastik atık ithalatı ve Antalya’daki ulaştırma yatırımları eleştirildi; iklim krizinin en ağır biçimde işçileri, küçük üreticileri, kadınları, çocukları, mültecileri ve LGBTİ+’ları vurduğu belirtildi. Tarımsal ekoloji ve kaynakların adil paylaşımı çağrısı yapıldı.
Kürsüde yerel mücadeleler ve dünyadan sesler
Artvin’de maden şirketinin ağaç kesimine karşı çıkarken 3 Eylül’de silahlı saldırıda yaşamını yitiren doğa savunucusu Reşit Kibar’ın kardeşi Ali Şükrü Kibar, adalet arayışlarının sürdüğünü söyledi. Öldürülen ekoloji gazetecisi Hakan Tosun’un kardeşi Öznur Tosun, HES ve maden projelerine karşı doğal varlıkların sermayeye teslim edilmeyeceğini ifade etti.
Greenpeace Türkiye’den Berkan Özyer kömür, petrol ve gaz işçilerinin başka işlere geçişini güvenceye alacak politikalar istedi.
Uluslararası katılımcılar da kürsüdeydi: Friends of the Earth’ten Asad Rehman iklim adaleti mücadelesinin aynı zamanda ekonomik eşitsizliğe karşı bir mücadele olduğunu söyledi; Norveç’ten İklim İçin Büyükanne ve Büyükbabalar adına konuşan Ola Dimmen, ülkesinin bir yandan yağmur ormanlarını korumayı desteklerken öte yandan Arktik’te petrol aradığını eleştirdi. ITUC temsilcisi güvenceli işlerle adil geçiş çağrısı yaparken, Uluslararası Af Örgütü’nden Marta Schaaf yürüyüşü Türkiye sivil toplumuyla uluslararası bir dayanışma gösterisi olarak tanımladı. İklim Eylem Ağı’ndan Baboucarr Nyang ise Gazze’de geçim kaynaklarının yok edilmesini soykırım olarak nitelendirdi. Danimarkalı sanatçı Jens Galschiøt da “Kirletme Özgürlüğü” adlı kutup ayısı heykeliyle eyleme katıldı.
Kürsüde söz alan diğer isimler de taleplerini farklı açılardan dile getirdi. Özgürlük İstiyoruz Kampanyası’ndan Burak Deniz, ekolojik yıkım ile güvencesiz yaşam koşullarının birbirine bağlı olduğunu, bu nedenle mücadelelerin de iç içe geçtiğini söyledi. Polen Ekoloji’den Derya Sever, zirvenin devletlerin ve şirketlerin çıkarlarına göre şekillendiğini belirterek COP31’i boykot ettiklerini açıkladı. Halkların İklim Zirvesi gönüllüsü Halime Şaman, fosil yakıtlardan hızla çıkılması gerektiğini, ancak doğayı tahrip eden elektrifikasyon projelerinin çözüm olmadığını vurguladı.
MUÇEP adına konuşan Umay Karabaş, taleplerinin iklimi değil sistemi değiştirmek olduğunu ifade etti. Su Politikaları Derneği’nden Filiz Balta, BM’nin ilgili 15. maddesinin hayata geçirilmesini isterken, Kaş Çevre Platformu’ndan Kader Tanç Aksakal krizin en çok insanları, çocukları, kadınları, çiftçileri, hayvanları ve ormanları vurduğunu, bilimsel temelli hazırlık yapılması gerektiğini söyledi. Değişim Elçileri Antalya ise Türkiye’nin kömürden çıkış takvimi açıklamasını talep etti.
Filipinler’deki Sibuyan Adası halklarını temsil eden Rodne Galicha fosil yakıtlardan acil çıkış çağrısı yaparak doğa savunucularına yönelik baskıları kınadı. Kadınların Enerji ve İklim Değişikliği örgütünden Linki Nzwana bağlayıcı anlaşmalar ve fosil yakıt finansmanına son verilmesini isterken, ActionAid International’dan Erika Azevedo, COP31’e insanları merkeze koyma ve bir adil geçiş mekanizması kurma çağrısında bulundu.
Zirvede ve sokakta iki ayrı gündem
Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi’nin 31. Taraflar Konferansı 9-20 Kasım tarihlerinde Antalya’da sürüyor. BM İklim Sekreteri Simon Stiell müzakerelerde ilerleme kaydedildiğini, ancak taktiksel gecikmelerden kaçınılması gerektiğini söylerken, 16 Kasım’da kentte düzenlenecek parlamenter toplantıya 55 ülkeden heyetlerin katılması bekleniyor.
Halkların İklim Zirvesi yarın başlıyor
Yürüyüşle açılışı yapılan COP31’e alternatif Halkların İklim Zirvesi, 15-18 Kasım tarihlerinde Kepez’deki Mimar Sinan Kongre Merkezi’nde sürecek. Düzenleyiciler, zirvede iklim krizinden doğrudan etkilenen toplulukların ve yerel ekoloji mücadelelerinin söz alacağını, “yerelin karar alıcı olduğu” bir iklim gündeminin tartışılacağını belirtiyor.
