12 Haziran Dünya Çocuk İşçiliği ile Mücadele Günü dolayısıyla yazılı açıklama yapan Türk Tabipleri Birliği İşçi Sağlığı ve İşyeri Hekimliği Kolu ile TTB Merkez Konseyi, çocuk işçiliğinin temel nedenlerini yoksulluk, eğitime erişim zorlukları, işsizlik, iç ve dış göç, ucuz işgücü talebi ve yetersiz denetimler olarak sıraladı.
Çocuk işçiliğinin çocukların fiziksel, zihinsel ve sosyal gelişimini olumsuz etkileyen, onları eğitimden uzaklaştıran ve temel haklarını ihlal eden yapısal bir toplumsal sorun olduğunun belirtildiği açıklamada çocuk işçiliğinin yalnızca bugünü değil, çocukların geleceğini de belirlediğini, eğitim hakkından mahrum kalan çocukların uzun vadede düşük gelirli işlerde çalışmaya devam ettiği, böylece yoksulluk döngüsünün derinleştiği ifade edildi.
Uluslararası Çalışma Örgütü’nün verilerinin paylaşıldığı açıklamada, dünya genelinde 5-17 yaş arasında 160 milyon çocuk işçi bulunduğu bunun da her 10 çocuktan birinin çalıştığı anlamına geldiği ifade edildi.
Açıklamada, çalışan çocukların yaklaşık yarısının sağlıklarını, güvenliklerini ve ahlaki gelişimlerini tehdit eden tehlikeli koşullara maruz kaldığı belirtildi.
İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Meclisi’nin verilerinin paylaşıldığı açıklamada, 2024 yılında 71 çocuk işçinin iş cinayetlerinde yaşamını yitirdiği, bu sayının 2025 yılında 94’e çıktığı, 2013-2026 yılları arasında ise en az 852 çocuk iş cinayetlerinde hayatını kaybettiği belirtildi.
Türkiye’de TÜİK’in 2019 verilerine göre 5-17 yaş arasında 720 bin çocuğun hizmet, tarım ve sanayi sektörlerinde çalıştığının belirtildiği açıklamada, ekonomik kriz ve yoksulluğun çocukları örgün eğitimden uzaklaştırarak çalışma yaşamına ittiği belirtildi.
Açıklamada, Türkiye’de ortaöğretim kademesinde 1,5 milyona yakın çocuğun örgün eğitimin dışında olduğunu, “mesleki eğitim” adı altında 560 bini aşkın çocuğun sanayide, atölyelerde ve şantiyelerde ucuz işgücü olarak kullanıldığı belirtildi.
MESEM’in çocuk işçiliğini artıran bir işlev kazandığı, işsizlik sigortasından ödenen ücretlerle çocukların çalışmaya zorlandığı ve işverenlere ucuz işgücü olarak sunulduğuna dikkat çekilen açıklamada, MESEM öğrencilerinin stajyer olarak tanımlansa da fiilen işçi gibi çalıştırıldığı ifade edildi.
TTB’nin aktardığı verilere göre MESEM öğrencilerinin yüzde 53,6’sı işyerinde fiziksel ya da psikolojik şiddet görüyor.
Açıklamada, uzun mesailer yapan, izin hakları ellerinden alınan ve söylenenin aksine hiçbir eğitim alamayan ve deneyim kazanamayan MESEM kapsamındaki öğrencilerden 18’nin çocuk iş cinayetlerinde yaşamını yitirdiği belirtildi.
Çocuk işçiliğinin önlenebilir olduğuna dikkat çekilen TTB açıklamasında işyerlerinin etkin ve düzenli biçimde denetlenmesi, çocuk işçi çalıştıran işverenlere ciddi yaptırımlar uygulanması talep edildi. Ayrıca, yoksul çocuklara burs verilmesi, tüm öğrencilere en az bir öğün ücretsiz yemek sağlanması ve mevsimlik tarım işçilerinin çocukları için özel eğitim uygulamalarının hayata geçirilmesinin gerektiği belirtildi.
