Almanya’nın başkenti Berlin’de düzenlenen “Toksik Anıtlar” (Toxic Objects) sergisi, içerdiği eserler nedeniyle tartışmalara yol açtı. Sergide Lenin, Marx ve Hitler’e ait büstlerin aynı bağlam içinde sunulması sosyal medyada yoğun eleştirilere neden oldu.
Sergi, Berlin Uygulamalı Bilimler ve Teknoloji Yüksekokulu‘nun (HTW Berlin) Müzebilim Lisans Programı öğrencileri tarafından hazırlandı. Berlin Müze Portalı’nda yer alan bilgilere göre öğrenciler, zorunlu staj programları kapsamında günümüzde “sorunlu” ya da “toksik” olarak değerlendirilen tarihi nesnelerle nasıl ilişki kurulması gerektiği üzerine bir sergi konsepti geliştirdi.
Organizatörler, serginin tarihsel figürlerin ve anıtların kamusal alandaki yeri üzerine güncel tartışmaları görünür kılmayı amaçladığını iddia ediyor. Ancak sergide özellikle Lenin, Marx ve Hitler’in aynı sergi kapsamında yer alması ise sert eleştirilere neden oldu. Sosyal medyada birçok kişi, Marx ve Lenin’in Hitler ile aynı bağlamda ele alınmasını eleştirerek bunun tarihsel ve siyasi açıdan sorunlu bir yaklaşım olduğunu savundu. Tepkiler üzerine Alman yayın kuruluşu rbb24, müze yönetiminin konuya ilişkin değerlendirmelerine yer verdi:
“Marx büstü, 1953 yılında Doğu Almanya’da (DDR) yapıldı ve Almanya’nın birleşmesine kadar Humboldt Üniversitesi’nde sergilendi. Daha sonra üniversitenin deposuna kaldırıldı. 2026 yılından itibaren ise ‘Enthüllt’ adlı müzede sergilenmeye başlandı.
Muhabirimizin aktardığına göre, müze müdürü Marx’ın bugün artık sergilenmemesi ya da adının sokaklardan kaldırılması gereken kişilerden biri olarak değerlendirilmediğini belirtiyor. Ancak sergi, Marx’ın tarihsel kişiliği ile Doğu Almanya’nın onu nasıl pazarladığı ve ideolojik bir figür olarak nasıl kullandığı arasındaki ilişkiyi sorgulamayı amaçlıyor.
Lenin ise günümüzde, totaliter bir diktatörlüğün temellerini atan ve şiddet kullanımında hiçbir ahlaki sınır tanımayan bir yönetici olarak değerlendiriliyor.”
