Rusya Şubat 2022’de başlayan Ukrayna savaşından sonra ilk parlamento seçimine gidiyor.
Rusya Merkez Seçim Komisyonu’nun takvimine göre 18, 19 ve 20 Eylül tarihlerinde yapılacak seçimlerde Devlet Duması’nın 450 sandalyesinin yanı sıra yerel yönetimler için de oy kullanılacak. Seçim, savaşın Rus ekonomisi üzerindeki baskısının arttığı ve Ukrayna’nın Rusya’daki enerji altyapısına yönelik saldırılarının yoğunlaştığı bir dönemde gerçekleştiriliyor.
Devlet Duması’ndaki 450 sandalyenin yarısı siyasi partilerin aldığı oylar üzerinden belirlenirken, diğer 225 milletvekili tek üyeli seçim bölgelerinden seçilecek.
Elektronik oy kullanımına da izin verilen seçimlerde yaklaşık 111 milyon seçmen oy kullanabilecek. Aynı tarihlerde 11 bölgede valilik, 39 bölgede ise bölgesel parlamentolar için seçim yapılacak.
Rusya, uluslararası alanda Ukrayna toprağı olarak kabul edilen ve Moskova’nın ilhak ettiğini ilan ettiği Donetsk, Luhansk, Zaporijya ve Herson bölgelerinde de seçim düzenlemeyi planlıyor. Rusya Merkez Seçim Komisyonu bu bölgelerde de Devlet Duması seçiminin yapılacağını kararlaştırdı.
Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, seçim öncesindeki televizyon konuşmasında yurttaşları sandığa çağırırken oylamayı Ukrayna’daki savaşa verilen desteğin göstergelerinden biri olarak sundu.
Putin, seçime katılımın Rus askerlerinin arkasında “milyonlarca insanın bulunduğunu” göstereceğini savundu ve oylamayı ülkenin birlik ve egemenliğinin göstergesi olarak nitelendirdi.
Seçim öncesindeki en dikkat çekici gelişmelerden biri liberal Yabloko Partisi’nin federal aday listesinin iptal edilmesi oldu. Yabloko, Rusya’da kayıtlı siyasi partiler arasında Ukrayna’daki savaşa açık biçimde karşı çıkan tek parti olarak öne çıkıyordu.
Rusya Yüksek Mahkemesi, ağustos ayında Kremlin yanlısı milliyetçi Rodina Partisi’nin başvurusu üzerine Yabloko’nun federal listesinin kaydını iptal etti. Rodina, partiyi kayıt dışı kampanya desteği almakla suçlarken Yabloko iddiaları reddetti ve kararı siyasi rakiplerini seçim dışına itmeye yönelik bir girişim olarak nitelendirdi.
Yabloko federal parti listesinde yer alamasa da bazı adayları tek üyeli seçim bölgelerinde yarışmayı sürdürüyor.
Putin yönetiminin temel siyasi gücü Birleşik Rusya, 2021 seçimlerinde Devlet Duması’ndaki sandalyelerin üçte ikisinden fazlasını kazanmıştı. Reuters ve Associated Press, mevcut siyasi koşullar ve muhalif adayların önemli bölümünün seçim dışında kalması nedeniyle Birleşik Rusya’nın parlamentodaki hakimiyetini korumasının yaygın biçimde beklendiğini aktarıyor.
Partinin federal listesinin öne çıkan isimleri arasında 2004’ten bu yana dışişleri bakanlığı görevini yürüten Sergey Lavrov ile Moskova Belediye Başkanı Sergey Sobyanin bulunuyor. Ukrayna’da görev yaparken insansız hava aracı saldırısında ağır yaralanan savaş muhabiri Yevgeny Poddubny de listenin üst sıralarında yer alıyor.
Rusya Federasyonu Komünist Partisi, 1990’lardan bu yana parlamentodaki başlıca siyasi güçlerden biri olmayı sürdürüyor. 82 yaşındaki Gennadi Zyuganov’un liderliğindeki parti, hükümetin bazı ekonomi politikalarını eleştirse de Putin’e doğrudan muhalefet etmekten kaçınıyor ve Ukrayna’daki savaşı destekliyor. Zyuganov geçen ay askeri malzeme sevkiyatını denetlediği sırada, partisinin Putin’in talimatlarına bağlı kaldığını söyledi.
Parlamentodaki diğer önemli güçlerden Liberal Demokrat Parti (LDPR) de savaşa güçlü destek veriyor. 2022’de Vladimir Jirinovski’nin ölümünden sonra Leonid Slutski’nin liderliğini üstlendiği parti, milliyetçi ve sert dış politika söylemleriyle biliniyor. LDPR’nin adayları arasında eski silah tüccarı Viktor Bout da bulunuyor. ABD’de 25 yıl hapis cezasına çarptırılan Bout, 2022’de ABD’li basketbolcu Brittney Griner ile yapılan tutuklu takasında Rusya’ya dönmüştü.
Adil Rusya ve Yeni İnsanlar partileri de parlamentoda temsil edilen diğer siyasi oluşumlar arasında yer alıyor.
Adil Rusya, Ukrayna’daki savaşı desteklerken; 2021 seçimleri öncesinde daha liberal ve teknokrat bir seçenek olarak ortaya çıkan Yeni İnsanlar da seçimlerden sonra Putin yönetiminin temel politikalarına destek verdi.
Rusya Komünistleri, Emekliler Partisi, Yeşiller, Doğrudan Demokrasi Partisi ve milliyetçi Rodina da seçime katılan diğer partiler arasında bulunuyor.
Reuters, savaşın ekonomik etkilerinin ve Rusya topraklarına yönelik Ukrayna saldırılarının bazı Ruslar arasında kaygıyı artırdığını aktarırken, savaş karşıtı adayların büyük bölümünün seçim dışında bırakıldığına dikkat çekiyor.
Putin yönetimi ise seçimi ulusal birlik ve savaş politikalarına destek göstergesi olarak sunuyor. 18-20 Eylül’deki oylamanın ardından oluşacak yeni Devlet Duması, önümüzdeki dönemde Kremlin’in iç politika ve savaşla ilgili yasal düzenlemelerinde belirleyici rol oynayacak.
