Özetimize Türkiye’deki gelişmelerle başlayacağız. Bu hafta gündemde Özgür Özel’in yeni partisi, Ahbap Derneği’ne yönelik soruşturmalar ve işçi direnişleri yer alıyor.
Özgür Özel ile İmamoğlu’nun yeni parti kuracağına dair söylentiler nihayet netleşti. Bu hafta yeni partinin kurulması yolunda CHP’den 90 civarında milletvekilinin istifa işlemi başlattığı bildirildi. 134 milletvekili olan CHP’de istifaların 100’ü bulacağı tahmin ediliyor. Bu durumda mevcut CHP dördüncü parti konumuna düşerken yeni partinin ana muhalefet haline geleceği iddia ediliyor.
Yeni partinin mevcut CHP çizgisini ve onun sağındaki güçleri, AKP’ye muhalif Kürt kesimlerini ve bazı sosyalistleri de içine alacak şekilde yeni bir ANAP modeli olması bekleniyor. Kurulacak olan yeni parti için genel merkez binası anlaşmasının yapılmasının yanı sıra, 27 Temmuz’da partinin kuruluş dilekçesinin İçişleri Bakanlığı’na teslim edileceği ifade ediliyor. Bu gelişme CHP’nin, muhalefeti kapsayıcı olma iddiasıyla kendi sağına doğru genişleme stratejisine uygundur. Ne sonuç vereceği ise meçhuldür.
Özetimizde değineceğimiz bir diğer konu ise Ahbap Derneği’ne yönelik soruşturmanın genişletilmesi. İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı’nın yürüttüğü soruşturmada, dernek adına toplanan bazı bağışların usulsüz biçimde kişisel hesaplara aktarıldığı iddiaları araştırılıyor. Soruşturma kapsamında yeni gözaltılar ve tutuklamalar gerçekleşirken, kamuoyunda tanınan bazı isimlerin de “bilgi sahibi” sıfatıyla ifadeye çağrılacağı açıklandı. Soruşturma kapsamında “suç örgütü kurma”, “nitelikli dolandırıcılık”, “suçtan kaynaklanan mal varlığı değerlerini aklama” ve “Dernekler Kanunu’na muhalefet” suçlamaları yöneltilirken, çok sayıda kişi gözaltına alındı ve aralarında Haluk Levent ile Oğuzhan Uğur’un da bulunduğu bazı kişiler hakkında tutuklama kararları verildi.
CHP’ye, Ahbap Derneği’ne ve benzeri kurumlara karşı yürütülen bu operasyonların asıl amacı ne yazık ki temiz toplum talebine yanıt vermek değil, insanlarda muhaliflere karşı güvensizlik atmosferi oluşturmaktır. İktidarın toplumu nasıl çürüttüğü zaten biliniyor. Muhalefet de onun bir benzeri durumuna gelmişse, ümitsiz ve yozlaşmaya açık insanlara meşru ya da gayrimeşru hırsızlık arasında seçim yapmak düşmektedir. İktidar yanlısı olmak, onun tarafından yürütülen yağmadan kırıntı dahi olsa pay kapma yolunda daha istikrarlı bir olanak yaratmaktadır. Sürekli gözaltılar, soruşturmalar ve yolsuzluk iddialarıyla karşılaşan halk, zamanla muhalefete olan güvenini kaybeder. AKP’ye emekçiden, işçiden yana temiz bir alternatif yaratma yolunda atılabilecek adımlar kötü gidişi tersine çevirecektir.
DÜNYA
Hafta boyunca Orta Doğu’da gerginlik ve çatışmalar devam etti. ABD İran’ı vurdu, İran da misillemeler yaptı. İran devleti 400’ün üzerinde ABD askerini yaraladığını iddia ediyor. Husiler Suudi Arabistan’a topyekûn deniz ablukası başlattılar. ABD’nin İran’a karşı Suudi Arabistan’a uranyum zenginleştirme izni vermesi konuşuluyor.
Diğer yandan Ukrayna savaşında Rusya devleti, planladığı bölgelerde küçük çaplı ilerlemelerini sürdürüyor ve sık sık Kiev ile Odesa şehirlerini vurmaya devam ediyor. Ukrayna hükümeti de Rusya içlerini daha yoğun vurmak için yeni yöntemler geliştiriyor. Bu amaçla, yerden yaklaşık 10 ila 50 kilometre yükseklikteki stratosfere yükselen balonlar kullanmaya başladı. Rusya, 20 Temmuz Pazartesi günü Manş Denizi’nde İngiltere ve Fransa sınırlarına yakın uluslararası sularda gerçek cephaneyle tatbikat yaptı. İngiltere Başbakanı Andy Burnham’ın göreve başladığı güne denk getirilen tatbikat, özellikle İngiltere ve Fransa iktidarlarına gözdağı amacı taşıyor. Bu iki ülke Ukrayna’daki savaşı destekleyenlerin başında geliyor. 23 Ağustos’ta da Rusya Dışişleri Bakanı Lavrov, ABD’li mevkidaşı ile görüştü. Kendilerine “Ukrayna’ya yardım ederseniz biz de İran’ın sizi vurmasına yardım ederiz” mesajı verdiği tahmin ediliyor. Görüşmenin 35 dakikada bitmesi tarafların anlaşamaması olarak yorumlandı.
Ukrayna’daki savaş Rusya’nın özellikle enerji ihracatına büyük zarar verdi. Ukrayna, Rusya’nın ticaretini baltalamak amacıyla elektronik ticaret sürdürdüğü büyük depolarını da vuruyor. Taraflar birbirinin Karadeniz’deki ticaretini bombalamalar yoluyla engelliyor. Dünyanın en büyük deniz taşımacılığı şirketlerinden Maersk, Ukrayna mallarını Karadeniz’de taşımaya son verdi. Ukrayna’nın bu hafta, 22 Temmuz’da, Rusya’nın Taman Limanı’ndan Trabzon’a kömür taşıyan Türk kuru yük gemisi MV Reyhan Sarı’yı Karadeniz’de bir insansız hava aracı (İHA) ile vurduğu; saldırı sonucunda bir mürettebat üyesinin hayatını kaybettiği ve üç kişinin yaralandığı bildirildi.
Petrol fiyatları 96-100 dolara fırladı. İran ve Ukrayna savaşlarının dünyadaki ekonomik büyümeyi yüzde 1,3 düşürebileceği uyarısında bulunuldu. Savaşın Avrupa’ya sıçraması olasılığı ise artıyor.Yapay zekanın dijital dünyayı, robotların ise fiziksel dünyayı domine edeceği bir yüzyıla girildiğinin altı çiziliyor. Çin’in 2026 yılında 100 bin insansız robot üretmeyi planladığı, Japonya’nın ise 2040 yılına kadar 10 milyon robot hedefi koyduğu bildiriliyor. Bu robotların 24 saat çalışması sonucunda nasıl bir üretim bolluğu yaşanacağı açıktır. Ancak kapitalist rekabet, bu muazzam teknolojik gelişmeleri insanlığa karşı birer tehlikeye dönüştürüyor.
SONUÇ
Ukrayna ve İran savaşları dünyada tedarik zincirine büyük zararlar verirken artan petrol fiyatları zaten zor durumdaki Türkiye ekonomisini daha çok zora sokuyor. Bu hafta Türkiye’de Özgür Özel’in yeni partisi gündemin başında yer alıyordu. CHP sonuçta Dimyat’a pirince giderken evdeki bulgurdan oldu. CHP’nin sağcılığa yönelmesi Kılıçdaroğlu, İmamoğlu ve Mansur Yavaş gibi siyasetçileri ön plana çıkardı. İktidara yürüme adına işçi haklarına daha çok yabancı hale geldiler ve bölündüler. Devrimci hareket, eğer taraflardan birinin safını seçmeyip bağımsız bir varlık gösterebilirse bu bölünmeyi kendi lehine çevirebilir.
